Kort antwoord
Een kabelrups bestaat uit schakels met stegen (dwarsverbindingen), een binnenindeling met tussenschotten en hoogteverdelingen, trekontlasting en eindbevestigingen aan het vaste punt en de meenemer. Bij lange, glijdende rijwegen komen daar een geleidegoot en glijschoenen bij.
Een kabelrups bestaat uit zeven soorten onderdelen: schakels, stegen, eindbevestigingen, tussenschotten, hoogteverdelingen, trekontlasting en, bij lange rijwegen, een geleidegoot met glijschoenen. Samen bepalen ze hoe de rups beweegt en hoe de kabels erin liggen.
Wie de onderdelen kent, bestelt sneller het juiste, legt kabels beter in en kan gericht vervangen in plaats van de hele rups. Wat een kabelrups is en hoe hij werkt, lees je in wat is een kabelrups. De vele namen die voor dezelfde onderdelen in omloop zijn, staan in kabelrups, energieketen of sleepketting.
Welke onderdelen heeft een kabelrups?
Dit overzicht volgt de opbouw van buiten naar binnen, en van de ene aansluiting naar de andere:
| Onderdeel | Wat het doet | Wanneer vervangen of bijbestellen |
|---|---|---|
| Schakels | Vormen de zijkanten, bepalen steek en buigradius | Bij een gebroken of uitgesleten schakel, of om te verlengen |
| Stegen | Verbinden de zijkanten en houden de kabels binnen | Bij een afgebroken of kwijtgeraakte steg, of voor een andere breedte |
| Eindbevestigingen | Verbinden de rups met vast punt en meenemer | Bij ombouw, een andere montagerichting of beschadiging |
| Tussenschotten | Verdelen de breedte in vakken | Als kabels over elkaar schuren of bij extra kabels |
| Hoogteverdelingen | Maken lagen in de hoogte | Bij een nieuwe indeling of als lagen door elkaar lopen |
| Trekontlasting | Klemt de kabels vast aan de uiteinden | Als kabels gaan schuiven of bij het vervangen van kabels |
| Geleidegoot en glijschoenen | Geleiden de rups bij lange, glijdende rijwegen | Bij slijtage aan de onderkant of als de rups uit de goot loopt |
Schakels: steek, radius en materiaal
De schakels zijn de zijkanten van de rups. Ze scharnieren aan elkaar en hebben een aanslag die bepaalt hoe ver ze kunnen buigen. Daarmee leggen ze de krommingsradius vast. De afstand tussen twee scharnierpunten is de steek: de lengte van één schakel en de maat waarop de totale lengte wordt afgerond.
Bij veel series kies je per schakel uit meerdere radii. Dezelfde rups kan dus in een krappe of een ruime bocht worden geleverd. Die keuze maak je op basis van de dikste en gevoeligste kabel: minimaal 7,5 × de diameter, liever 10 × bij veel bewegingen. Hoe je dat uitrekent, staat in buigradius bepalen.
Schakels zijn er in glasvezelversterkt kunststof en in staal. Kunststof is licht en stil. Staal kan meer dragen en is beter bestand tegen hitte en gloeiende spanen.
Stegen: hoe open je een kabelrups?
De stegen (ook dwarsverbindingen) verbinden de twee zijkanten, boven en onder. Hun lengte bepaalt de binnenbreedte. Bij series met variabele breedte, zoals de M-serie, kies je die breedte vrij binnen een bereik. Bij andere series zijn er vaste breedtes.
Om kabels in te leggen, open je de stegen. Afhankelijk van de serie kan dat aan de binnenkant van de bocht, aan de buitenkant of aan beide kanten. Er zijn ook series zonder te openen stegen: bij EasyTrax® en QuickTrax® druk je de kabels in elastische lamellen. Gesloten rupsen hebben in plaats van losse stegen een dichte afdekking tegen spanen en vuil.
Binnenindeling: tussenschotten en hoogteverdelingen
Een goede indeling is net zo belangrijk als de juiste rups. Kabels en slangen die door elkaar liggen, schuren, draaien en duwen elkaar uit de bocht. Daarom deel je de binnenruimte in:
- Tussenschotten staan verticaal en verdelen de breedte in vakken. Slangen en kabels liggen zo gescheiden, en zware en lichte kabels liggen niet tegen elkaar.
- Hoogteverdelingen (legborden) maken twee lagen. Zo leg je bijvoorbeeld dunne signaalkabels boven dikke voedingskabels, zonder dat ze op elkaar drukken.
Voor de indeling geldt: verdeel het gewicht symmetrisch, leg de zwaarste kabels buiten en laat elke kabel ruimte. Reken met de effectieve diameter (kabel × 1,10, slang × 1,20) en houd de vulgraad onder 85%. Tussen 85 en 90% is het krap, boven 90% te vol. Je rekent dat na met vulgraad berekenen. Meer over verdelers en gewicht lees je in vulgewicht berekenen.
In ChainLogic teken je de doorsnede op schaal. Je plaatst kabels, slangen, tussenschotten en een hoogteverdeling, en ziet direct of iets botst en hoe vol de rups is.
Zelf uitrekenenChainLogicKabels, slangen en schotten indelen in de doorsnedeOpen ChainLogicTrekontlasting en eindbevestigingen
De kabels liggen los in de rups, maar aan de uiteinden moeten ze vast. Dat doet de trekontlasting: klemmen of beugels bij de eindbevestiging die de kabels vastzetten. Doe dat aan beide kanten. Zonder trekontlasting schuiven kabels bij elke beweging een stukje op, trekken ze strak in de bocht en breken ze.
De eindbevestigingen verbinden de rups met het vaste punt en met de meenemer op het bewegende deel. Ze moeten passen bij de constructie van je machine: er zijn varianten die je van boven, van onderen of van de zijkant vastzet, in kunststof en staal. Kies je een andere montagerichting, dan wissel je alleen de eindbevestiging, niet de rups. Tips voor de inbouw staan in een kabelrups monteren.
Geleidegoot en glijschoenen bij lange rijwegen
Bij een korte rijweg draagt de rups zichzelf: vrijdragend. Bij lange rijwegen ligt het bovenpart op het onderpart en glijdt eroverheen. Dan heb je een geleidegoot nodig die de rups op zijn plek houdt, en vaak glijschoenen die de schakels tegen slijtage beschermen. Wanneer je welke opstelling kiest, lees je in vrijdragend of glijdend.
Loopt een rups uit de goot of slijt de onderkant snel, dan zit de oorzaak vaak in de goot, de uitlijning of de glijschoenen. De storingsgids kabelrups loopt uit de goot helpt je de oorzaak te vinden.
Onderdelen vervangen of nabestellen
Een beschadigde rups hoeft niet altijd helemaal vervangen te worden. Vaak kun je volstaan met:
- Schakels of stegen vervangen: beschadigde delen eruit, nieuwe erin
- Inkorten of verlengen: bij een andere slag of een nieuwe indeling, altijd op hele schakels
- Kabels vervangen: nieuwe kabels in de bestaande rups, met de juiste indeling en trekontlasting
- Ombouwen: een andere eindbevestiging, extra tussenschotten of een andere binnenbreedte
Schakels, stegen en eindbevestigingen verschillen per serie en per type. Vermeld bij een bestelling dus altijd het type van de rups. Weet je het artikelnummer of het type, vul het dan in op de pagina onderdelen en reparatie. Ontbreekt het, stuur dan een foto en de maten mee.
Twijfel je of de rups nog goed is, loop dan de punten na in de Rups-check. Voor een complete controle van alle rupsen in je installatie is er de dienst onderhoud en inspectie.
Veelgestelde vragen
Wat is een steg bij een kabelrups?
Een steg is de dwarsverbinding tussen de twee zijkanten van een schakel. De stegen houden de kabels binnen en bepalen de binnenbreedte. Bij veel series zijn ze te openen om kabels in te leggen.
Wat is het verschil tussen een tussenschot en een hoogteverdeling?
Een tussenschot staat verticaal en verdeelt de breedte in vakken. Een hoogteverdeling ligt horizontaal en maakt twee lagen. Samen zorgen ze dat kabels en slangen gescheiden blijven.
Kun je losse schakels van een kabelrups bestellen?
Ja. Schakels, stegen, eindbevestigingen en tussenschotten zijn los te bestellen. Ze zijn per serie en type verschillend, dus geef altijd het type of de maten van je rups door.
Heeft elke kabelrups een geleidegoot nodig?
Nee. Een vrijdragende rups heeft geen goot nodig. Een goot is nodig bij glijdende opstellingen, waarbij het bovenpart over het onderpart glijdt, meestal bij lange rijwegen.
Waarom is trekontlasting nodig in een kabelrups?
Trekontlasting zet de kabels vast aan beide uiteinden. Zonder trekontlasting schuiven de kabels bij elke beweging op, komen ze strak te staan in de bocht en breken ze sneller.
Volgende stap
Reken het zelf uit of bekijk het assortiment. Wij controleren je uitkomst kosteloos.
Series bij dit onderwerp
Vraag over dit onderwerp?
Vraag het Bas direct
Kabelrupsen Specialist bij Wisman Techniek
