Kabelrups verticaal: hangend of staand?

Short answer

Een kabelrups kan verticaal hangend (bocht onder) of verticaal staand (bocht boven) worden ingebouwd. Hangend is meestal het eenvoudigst, omdat de zwaartekracht de rups recht houdt. Staand wil de rups zijwaarts uitwijken en heeft extra zijdelingse geleiding nodig. Niet elk type is geschikt voor verticale inbouw; dat staat per type in de gegevens.

Een kabelrups verticaal inbouwen kan op twee manieren: hangend, met de bocht onderaan, of staand, met de bocht bovenaan. Hangend is meestal het eenvoudigst, want de zwaartekracht trekt de rups vanzelf recht. Staand werkt de zwaartekracht juist tegen en wil de rups opzij uitwijken, dus daar is extra zijdelingse geleiding nodig. In beide gevallen kies je een type dat volgens de gegevens van de fabrikant geschikt is voor verticale inbouw.

Verticale toepassingen zie je bij hefinrichtingen, liften, verticale assen van bewerkingsmachines, portalen met een Z-as en magazijnsystemen die in de hoogte bewegen. In dit artikel lees je hoe je de juiste inbouwrichting kiest, waar je op let bij de kabels en hoe je de lengte bepaalt. Wil je eerst weten hoe een rups zich liggend gedraagt, lees dan vrijdragend of glijdend.

Wat is het verschil tussen een hangende en een staande kabelrups?

Het verschil zit in waar de bocht zit en welke kant de zwaartekracht op werkt.

	Vertically hanging	Vertically standing
Bend	Onderaan	Bovenaan
Zwaartekracht	Trekt de rups recht	Drukt de rups in elkaar
Gedrag	Rustig, de rups hangt als een lus	Wil zijwaarts uitwijken of omvallen
Guidance	Meestal niet nodig	Extra zijdelingse geleiding nodig
Belasting op de bevestiging	Gewicht van rups en kabels hangt aan de bevestigingen	Gewicht rust op de rups zelf

Bij een hangende rups hangen beide delen van de lus onder hun eigen gewicht. De rups blijft vanzelf in lijn en raakt zichzelf niet. Daarom is hangend in de meeste gevallen de voorkeur, als de machine het toelaat.

Bij een staande rups staat de lus rechtop met de bocht bovenaan. Het gewicht van de schakels en de kabels drukt op de rups. Zonder geleiding kan hij opzij knikken, gaan slingeren of tegen de machine aanlopen. Een geleiding aan de zijkant, bijvoorbeeld een goot of geleideprofiel, houdt hem in lijn.

Welke kabelrups is geschikt voor verticale inbouw?

Niet elk type mag verticaal. In onze gegevens staat per type of het geschikt is voor verticale inbouw, zoals de fabrikant dat opgeeft. Bij veel kunststof series kan het, zoals de UNIFLEX Advanced, de QUANTUM en de dichte TKA. Binnen een serie kan het per type verschillen: bij de M-serie zijn de meeste types geschikt, maar niet allemaal.

Kies je in de Kabelrups-configurator bij de stap Beweging de inbouwrichting verticaal hangend, verticaal staand of zijliggend, dan vallen de types die daar niet voor geschikt zijn automatisch af. Je ziet de reden erbij: niet geschikt voor deze inbouwrichting.

Calculate it yourselfCable carrier configuratorCalculate, select and assemble a cable carrierOpen the cable carrier configurator

Let op met de grenzen voor rijweg, snelheid en versnelling. De begrippen vrijdragend en glijdend horen bij een liggende rups. Bij verticale inbouw gedraagt de rups zich anders, dus die grenzen zeggen dan minder. Zit je dicht bij een grens, of is je toepassing zwaar of snel, laat het dan nakijken. Dat doen we kosteloos.

Waar let je op bij een verticaal hangende kabelrups?

Hangend is de rustigste opstelling, maar een paar punten verdienen aandacht.

(01)Stevige bevestiging: het gewicht van de rups en de kabels hangt aan het vaste punt en de meenemer. Gebruik de aansluitstukken die bij het type horen en zet ze vast op een stijf deel van de machine.
(02)Trekontlasting aan beide uiteinden: in een hangende rups willen de kabels door hun eigen gewicht naar beneden zakken. Zet ze aan het vaste punt en aan de meenemer vast, zodat ze niet in de rups kunnen schuiven en geen trek op de aansluitingen komt.
(03)Ruimte onder de bocht: de bocht beweegt mee op en neer. Zorg dat er onder de laagste stand genoeg vrije ruimte is, zodat de bocht nergens tegenaan komt.
(04)Wind en trillingen: bij een hoge rups buiten of op een machine met veel trillingen kan de lus gaan slingeren. Dan kan een lichte zijgeleiding toch nodig zijn.

Hoe je trekontlasting en aansluitstukken in de praktijk monteert, lees je in kabelrups monteren.

Waar let je op bij een verticaal staande kabelrups?

Een staande rups vraagt meer voorbereiding. De zwaartekracht helpt hier niet mee.

Zijdelingse geleiding: de rups heeft geleiding aan de zijkanten nodig, over de hoogte waar hij kan uitwijken. Zonder geleiding wijkt hij uit, gaat hij slingeren of loopt hij tegen de machine aan.
Stijfheid van het type: een type met stijve zijplaten en weinig zijdelingse speling blijft beter in lijn. Bij twijfel kies je liever een zwaarder type.
Gewicht van het kabelpakket: hoe zwaarder het pakket, hoe meer de rups wordt belast. Houd het pakket zo licht als het kan en verdeel het gelijkmatig over de breedte.
Snelheid en versnelling: snelle bewegingen geven extra krachten op een staande lus. Geef ze altijd door, dan rekenen we de toepassing na.

Kan de machine ook met een hangende rups worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door het vaste punt bovenaan te zetten, dan is dat meestal de betere keuze.

Wat is een zijliggende kabelrups?

Bij een zijliggende rups is de rups 90° gekanteld. De bocht ligt dan horizontaal en de rups beweegt op zijn zijkant. Dat zie je bij machines waar boven en onder geen ruimte is, maar wel opzij.

Het gewicht van de rups en de kabels werkt dan op de zijkant van de schakels in plaats van op de onderkant. Daarom heeft een zijliggende rups meestal ondersteuning nodig over de rijweg, zoals een glijvlak of goot waarop hij ligt. Ook hier geldt: niet elk type is ervoor geschikt. Kies je zijliggend in de configurator, dan vallen de types af die volgens de gegevens alleen horizontaal mogen. Laat de ondersteuning bij een lange rijweg altijd door ons nakijken.

Hoe bepaal je de lengte van een verticale kabelrups?

De lengte bereken je op dezelfde manier als bij een liggende rups. Zit het vaste punt in het midden van de slag, dan is de lengte de halve rijweg plus de bocht (π × krommingsradius) plus twee schakels, afgerond naar boven op hele schakels. Zit het vaste punt aan het eind, dan telt de hele rijweg.

Een voorbeeld met een slag van 2.000 mm, een krommingsradius van 100 mm en een steek van 50 mm, vast punt in het midden:

Halve rijweg: 1.000 mm
Bocht: π × 100 ≈ 314 mm
Twee schakels: 2 × 50 = 100 mm
Totaal: ongeveer 1.414 mm, afgerond op hele schakels van 50 mm wordt dat 1.450 mm (29 schakels)

Bij verticale inbouw bepaalt de plek van het vaste punt ook waar de bocht zit in de laagste en hoogste stand. Controleer dus of de bocht in beide uiterste standen vrij blijft van de machine. Met de rekentool kabelrups-lengte reken je dit in een paar seconden uit.

Calculate it yourselfCalculate cable carrier lengthLength and number of links from travel length and radiusCalculate it

De krommingsradius kies je op de gevoeligste kabel in het pakket, net als bij een liggende rups. Hoe je die bepaalt, lees je in buigradius kabelrups bepalen, of reken hem uit met de rekentool buigradius.

Wat betekent verticale inbouw voor de kabels?

Kabels in een verticale rups hebben het zwaarder te verduren dan je zou denken. Hun eigen gewicht werkt in de lengterichting, en bij een hoge slag telt dat op.

Kies kabels voor bewegende toepassingen: kabels die gemaakt zijn voor gebruik in een kabelrups, met een opbouw die tegen veel buigcycli kan. Zie flexibele kabels of zoek er een met de Kabelfinder.
Leg de kabels los naast elkaar: niet gestapeld en niet gekruist, met speling rondom. Gebruik tussenschotten om kabels en slangen gescheiden te houden.
Leg ze zonder torsie in: een kabel die getordeerd is ingelegd, gaat in een verticale rups sneller in een spiraal liggen.
Zet ze aan beide kanten vast: dat geldt bij elke rups, maar verticaal nog meer, omdat het gewicht van de kabel anders op de aansluiting gaat trekken.

Hoe je de binnenruimte goed indeelt, staat in kabelrups indelen. Liggen de kabels in een bestaande rups al in een spiraal, kijk dan bij kabels draaien in de rups.

Twijfel je over de inbouwrichting?

Stuur ons de slag, de snelheid, de inbouwruimte en de kabels die erin moeten. Bas en zijn collega's rekenen het kosteloos na en adviseren een type dat geschikt is voor jouw inbouwrichting, met de geleiding of ondersteuning die erbij hoort.

technical drawing and calculation of a cable carrier

ServiceEngineering & adviceWe calculate your application and recommend the right series, build-up and cables.View the service

Frequently asked questions

Kan elke kabelrups verticaal worden ingebouwd?

Nee. Per type geeft de fabrikant op of het geschikt is voor verticale inbouw. In de Kabelrups-configurator vallen types die niet geschikt zijn automatisch af als je een verticale inbouwrichting kiest.

Is hangend of staand beter?

Hangend, met de bocht onderaan, is meestal het eenvoudigst. De zwaartekracht houdt de rups recht en er is zelden geleiding nodig. Staand kan ook, maar vraagt zijdelingse geleiding en een type dat stijf genoeg is.

Heeft een verticaal staande kabelrups een goot nodig?

Hij heeft zijdelingse geleiding nodig, zodat hij niet opzij uitwijkt of omvalt. Dat kan een goot of een geleideprofiel zijn. Welke geleiding past, hangt af van de slag, het type en het kabelpakket.

Bereken je de lengte van een verticale kabelrups anders?

Nee. De lengte is de halve rijweg plus π × krommingsradius plus twee schakels, afgerond op hele schakels, als het vaste punt in het midden zit. Controleer wel of de bocht in de hoogste en laagste stand vrij blijft.

Waarom zakken de kabels in mijn verticale kabelrups?

Meestal zijn ze aan een of beide uiteinden niet goed vastgezet. Zet de kabels met trekontlasting vast bij het vaste punt en bij de meenemer, zodat ze niet in de rups kunnen schuiven.